Το δωμάτιοστην Αριστείδου 10-12-νεα προσέγγιση

Αριστείδου 10-12  , Το Δωμάτιο

Εχοντας αποκτήσει μια απόσταση απο το χώρο αυτό, απόσταση και τόπου και χρόνου, θα επιχειρήσω αυτή τη φορά μια καινούργια ανάγνωση του ‘δωμάτιου’ χρησιμοποιώντας την μνήμη σαν οδηγό αφενός,  τη σκέψη αφετέρου, και ως εκ τούτου επανεξέταση των  έννοιών που συγκρότησαν την πρώτη υπόθεση- θεώρηση.

(εδώ παραπέμπω αφενός στο κείμενο που γράφτηκε κατά τη πρώτη έκθεση του ‘δωμάτιου’.

Σαυτή την έκθεση το ‘δωμάτιο’ είχε παρουσιαστεί στο κοινό και υποστηρικτεί ως ένα ιδιαίτερο είδους ‘γλυπτού’ .

Ο χώρος του εκφράστηκε σαν ένα πεδίο δυνατοτήτων απείρων, καθώς ανοιγόταν ‘το δωμάτιο’ στη φαντασία του θεατή όπου του ζητιόταν να συμπληρώσει στο κενό χώρο,  αυτό που κάθε φορά φάνταζε στα μάτια του πιο εναρμονιζόμενο.

 Επίσης παραπέμπω αφετέρου  και ένα κείμενο  ερωταποκρίσεων της δημιουργού με επισκέπτες όπου σχολιάζεται και ερευνάται η βασική θεώρηση του πρώτου κειμένου. )

Οταν φέρω στη μνήμη το μέρος αυτό,  μπλέκεται με τη προσωπική μου μνήμη απο αυτό και η κοινωνική μνήμη που φέρνει αυτό το δωμάτιο εξαιτίας της θέσης του και του πλαίσιου που το περιβάλλει.

Αναρωτήθηκα πολλές φορές σαυτό το διάστημα (απο τη πρώτη μου γνωριμία με το χώρο μέχρι τώρα), αν η φόρτιση του μέρους και η ιδιαιτερότητα του σαν σημείο –θέση μέσα στη πόλη της Αθήνας μέκανε να το θεωρήσω άξιο να σταθεί απο μόνο του σαν δημιούργημα τέχνης .

Οχι ότι μια  τέτοια υπόθεση είναι κάτι απλό αλλά σαν ερμηνεία τού γιατί να θεωρηθεί έργο τέχνης,  μου φαίνεται μάλλον υπερβολικά ορθολογική ενώ εγώ τουλαχιστον  ένιωθα ότι δεν θάθελα να ξεμπερδεύω τόσο εύκολα.

Είναι αλήθεια ότι , ιδίως αυτό το καιρό, που δε πηγαίνω πια εκεί παρά σπανίως, παρόλο που το κρατάω ακόμα πληρώνοντας ενοίκιο πενήντα ευρώ μηνιαία, συν τα κοινόχρηστα για τα οποία θα αναφερθώ λεπτομερέστερα αργότερα, όταν το σκέφτομαι, μούρχονται στο νού καταρχήν μια σειρα απο πορείες, πρός αυτό, από αυτό γύρω του,

και η μνήμη μου διατρέχει εκείνα τα μέρη της Αθήνας, τα τόσο αντιφατικά μεταξύ τους.

 Με την άνεση του νού που βρίσκεται σε απόσταση κυλάω απο το μαγαζί που πουλάει παστουρμά στην Ευριπίδου(που είναι και ο βασικός δρόμος τον οποίο  ανηφορίζοντας , φθάνεις στο τέρμα του στην Αριστείδου αριστερά όπου βρίσκεται και το ‘δωμάτιο’)

Κυλάω ανηφορίζοντας λοιπόν απο το μαγαζί αλλαντκών πού βρίσκεται  κάτω απο την Αθηνάς , περνάω το άγαλμα Κολοκοτρώνη για να βρεθώ στο Παλλας στη Βουκουρεστίου, χαζεύοντας Αττικα, κοσμηματοπωλεία κλπ.,κιαν λοξέψω λίγο έχω βγεί στο Σύνταγμα όπου με περίμενε  δραστική αλλαγή κατάστασης, τουλάχιστον τον τελευταίο χρόνο, ενώ τώρα μάλλον αποτελεί μια αδιάφορη συνέχεια, εκροή της Σταδίου.

Απίστευτες ικανότητες μεταμόρφωσης.

Πίσω στον Kaufman, ξένα βιβλία, τώρα έχει προστεθεί και ο Ελευθερουδάκης, ά! και το Ζάρα (για το οποίο θέλω να ομολογήσω τη μανία  την οποία  μου έχει επιτρέψει να αναπτύξω ο καινούργιος τρόπος εξυπηρετησης που λανσάρουν αυτά τα καταστήματα.

Δοκιμάζω πάρα πολλά ρούχα έως τα πλέον απίθανα και συνήθως μόνο αυτά, και δεν αγοράζω τίποτα).

 Προτιμότερο όμως να κάνω πάλι βουτιά πρός τα κάτω και να πάρω το μετρό απο Μοναστηράκι που είναι πιο βολικό.

Αναρωτιέμαι αν ο Benjamin έβλεπε απο μια μεριά τις διαδρομές μου θα με συσχέτιζε με τον πλάνητα τύπο τον οποίο  προτείνει σαν κάποιο που βιώνει τη νεωτερική συνθήκη της πόλης του ως μια διαρκή αποκάλυψη στον ίδιο;

Για την ακρίβεια βέβαια, η συνθήκη της πόλης της Αθήνας, και ιδίως στο κομμάτι που αναφέρομαι είναι ένα μίγμα απο νεωτερικά στοιχεία και μνήμες από εποχές ,γεγονότα, αλλαγές που προσθέτουν στρώματα ιχνών χωρίς το ένα να εξαλείφει οριστικά το άλλο.

Η συνολική αυτή μνήμη συσσωρευμένη απο τον καιρό που πήγαινα καθημερινά σχεδόν και κράταγα την έκθεση του κενού χώρου, μου προσφέρεται τώρα και γεμίζει το κενό χώρο του τωρινού δωμάτιου όπως το σκέφτομαι και προσπαθώ να το ορίσω από μακριά.

Ομως αυτό το μικρό παρελθόν που το γεμίζει τώρα φέρνει μαζί του σαν απόνερα ενός πλοίου κιένα παρελθόν όλων των προηγούμενων χρόνων που έχω ζήσει σε παρόμοια σημεία μέσα στη Αθήνα, αλλά τι περιεργο,  αυτή η πομπή παρελθόντος δε σταματά εδώ σέρνει κιάλλο παρελθόν που δενέχω ζήσει αλλά που κιαυτό μου ανήκει δικαιωματικά ως η πόλη των προγόνων μου κιέτσι η Ακρόπολη π.χ βρίσκει μια θέση και μια σύνδεση αβίαστη, όπως οι τράτες πάνε η μια πίσω απο την άλλη.

Κιόλα αυτά εξαιτίας του δωμάτιου, ενώ στο δωμάτιο το ίδιο δεν έχω προλάβει να αναφερθώ ακόμα.

Σε σχέση με τη λειτουργία της έκθεσης,  ο θεατής βιώνει το έργο με το σώμα του και με τον εαυτό του ολόκληρο εφόσον εισέρχεται σαυτό είτε κυριολεκτικά η με τη σκέψη, όπως επίσης σκέπτεται η κάνει αντίστοιχες με τις δικές μου διαδρομές από και πρός το ΄δωμάτιο’.

Επίσης αυτό που παρατήρησα ειναι ότι ο θεατής μπαίνει σε εγρήγορση και σχεδόν πάντα αισθάνεται υποχρεωμένος να πάρει θέση σε σχέση με αυτό που του προτείνεται.(θετικά η αρνητικά δεν έχει σημασία)

O Βenjamin πάλι έχει υποστηρίξει μια διαλεκτική σχέση παρελθόντος και παρόντος δηλαδή οτι μπαίνοντας και εξετάζοντας τις δυνατότητες που θα είχε το παρελθόν,  ενδεχομένως θαι μπορούσαμε να επηρεάσουμε το παρόν, και να το ανατρέψουμε πιθανά;

Θα μπορούσε άραγε να εφαρμοστεί αυτή η αντίληψη και στη περίπτωση εδώ του ενλόγω δωμάτιου;

Για τούτο θα αναφερθώ στον άμεσο περίγυρο αυτού του δωμάτιου για το οποίο δεν έχω μιλήσει ακόμα

Περιγραφή

Η περιγραφή του περίγυρου θα φωτίσει και το ζήτημα των κοινοχρήστων.

Το δωμάτιο ανήκει σε ένα μεγάλο συγκρότημα επαγγελματικών (σχεδόν κατ’αποκλειστικότητα) χώρων, ένα απο τα παλιά μέγαρα, όπως λεγόταν.

Το δωμάτιο είναι  μέσα στη κεντρική στοά στην οποία μπορεί κανείς να βρεθεί απο δύο εισόδους,  και απο το 10 της οδού Αριστείδου και από το 12.

Ειναι στο βάθος της στοάς, και στον ημιόροφο, δηλαδή μερικές σκάλες επάνω .Γύρω του,  στον ίδιο όροφο αλλά και απο κάτω καθώς και ψηλότερα υπάρχουν παρόμοιοι χώροι με αυτό,  άλλοι μικρότεροι, άλλοι μεγαλύτεροι.

Επίσης υπάρχει οπτική επαφή με το κάτω επίπεδο και τα πάνω μέσω ένός ξεσκέπαστου διάδρομου που διατρέχει το σύνολο των διακριτών χώρων και βλέπει στην εσωτερική αυλή.

Παράδειγμα αρχιτεκτονικής, πρέπει να γνώρισε και εξαίσιες περιόδους άνθησης κάποτε που το κέντρο της Αθήνας ηταν

η καρδιά της πόλης με τις μικρές βιοτεχνίες και επιχειρήσεις.

Επίσης η μεταφορά του χρηματιστήριου απο το διπλανό δρόμο πρέπει να συνέβαλλε στην έκπτωση του εν λόγω μεγάρου.

Παρόλα αυτά τα κοινόχρηστα συνεχίζουνν να βγαίνουν από το θυρωρό του μεγάρου, ο οποίος δικαιούται μισθού γιαυτό,

ο  καφετζής συνεχίζει να υφίσταται στο ισόγειο, πολλά μικρά μαγαζάκια προσφέρουν υπηρεσίες .

Το δωμάτιο το ίδιο , είναι αδύνατο να το χρησιμοποιήσει κανείς σαν κανονικό δωμάτιο η γραφείο γιατί οι τοίχοι παρουσιάζουν μια έντονη υγρασία εξαιτίας της γειτνίασης με σαπιζμένο σύστημα ύδρευσης η κάτι τέτοιο.

Και εδώ αρχίζει να αναπτύσσεται ένα ενδιαφέρον για το χώρο άλλου τύπου που ξεφεύγει απο τη έννοια της χρησιμότητας.

Αρχίζει θαρρείς η αξία του να αυξάνεται με την αχρηστία του.

Ακόμα και η έλλειψη συχνών επισκέψεων σαυτό είναι σαν να ενισχύουν αυή τη συσσώρευση της παράξενης αξίας η οποία δε γίνεται και τόσο κατανοητή ...

Επίσης δημιουργεί κιένα χωρίς προηγούμενο για τον περίγυρο.

Εκεί οι ανάλογοι χώροι η βρίσκουν κάποια χρησιμότητα και βγαίνουν απο την εγκατάλειψη τους η εγκαταλείπονται οριστικά, αλλά η διατήρηση και μή εκμετάλλευση αποτελεί ένα ερωτηματικό .

Κάποιες απαντήσεις άρχισα να βρίσκω διαβάζοντας το βιβλιο του Ζωρζ Μπατάιγ ‘το καταραμένο απόθεμα’\.

Παρόλα αυτά η καταβολή των κοινοχρήστων κυρίως,

 του χαρίζουν μια κοινωνική υπόσταση, μετέχει στο σύνολο που αναπτύσσεται γύρω του, του αναιρούν, ως ένα βαθμό, την απροσδιοριστία.

Σιγουρα το δωμάτιο αυτό δε βρίσκεται στο πουθενά.   

         

το δωμάτιο- πρώτη έκθεση

«το δωμάτιο» προτοπαρουσιάστηκε απο την Αθηνά Χατζηγιαννάκη το Μάρτιο του 2010 .

Ηέκθεση είχε διάρκεια συνολικά (με παρατάσεις) τρείς μήνες.

Πρόκειτο για τον ‘κενό’ χώρο ενός δωματίου που βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας στη διεύθυνση Αριστείδου 10-12 (εντός της στοάς ,στον ημιόροφο.)

Ο χώρος ήταν επισκέψιμος για το κοινό ωρισμένες ώρες της ημέρας και υπήρχε και τηλέφωνο επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους να το επισκεφτούν.

Αν θέλετε να σχολιάστε το παρακάτω κείμενο θα μπείτε στο blog  http://hadji-yanaki.blogspot.com λαμβάνοντας υπόψη ότι οπουδήποτε αλλού συναντήστε αυτό το όνομα μου, καμμιά ευθύνη δεν έχω για τον χαρακτήρα των site που το φιλοξενούν.

 Το δωμάτιο

Ο κενός χώρος του εσωτερικού ενός δωματίου που φορτίζεται απο τις δράσεις του παρελθόντος , τις διαθέσεις του παρόντος και τις πιθανότητες του μέλλοντος.

Ο χώρος παίρνει μια σχεδόν μνημειακή δυναμική ,απο τη προσμονή του τι μπορεί να υπάρξει, μια δυναμική που φθάνει ίσως εδώ το εντονότερο σημείο της γιατί εκφράζεται μόνο σαν πιθανότητα.

Το χρονικό της ανακάλυψης

Νοίκιασα αυτό το δωμάτιο για να παρουσιασω κάποια γλυπτά μου.

Ξαφνικά,  μετά απο μερικές επισκέψεις στο δωμάτιο, αντιλήφθηκα ότι μου ασκούσε μια έντονη φόρτιση το ίδιο το δωμάτιο που δεν μπορούσα να αγνοήσω.

Μετά απο πολλή σκέψη κατάλαβα ότι έπρεπε να στρέψω την προσοχή μου εκεί παρόλο που τα γλυπτά μου με ενδιέφεραν οπωσδήποτε πολύ.

Οταν αποφάσισα να παρουσιάσω στο κοινό το δωμάτιο έστειλα ένα δελτίο τύπου στα έντυπα όπως συνηθίζεται.

Το δελτίο τύπου ανέφερε επιγραμματικά(διότι δεν τους ενδιαφέρει όπως ήξερα ως τώρα να τους στέλνεις κιένα σωρό κείμενο ,γιατί δεν έχουν τι να το κάνουν η ούτως η άλλως):

παρουσιαζεται ο κενός χώρος του εσωτερικού ενός δωματίου με την φόρτιση που δημιουργεί η πιθανότητα του μέλλοντος η έκπληξη του παρόντος και το αποτύπωμα του παρελθόντος.

Με πήρε στο τηλέφωνο η δημοσιογράφος (και λίγο ερεθισμένη), και μου είπε αμέσως:-δεν καταλαβαίνω

Οπότε βεβαίως βάλθηκα να εξηγήσω όσο καλύτερα μπορούσα, της είπα ότι το έκθεμα δεν είναι άλλο απο το ίδιο το δωμάτιο δηλαδή ο κενός χώρος , που βέβαια στο συγκεκριμένο δωμάτιο κάθε άλλο παρά κενός ειναι.

Ειναι φορτισμένος απο τα σημάδια των τριών αυτών χρονικών στιγμών που ανέφερα προηγούμενα.

Δηλαδή ένας τοίχος έχει αποσαρθρωθεί απο την πολυκαιρία και την υγρασία αφήνοντας όμως το αποτύπωμα απο πολύ ενδιαφέροντα σχέδια, το ίδιο και το πάτωμα έχει αποτυπώματα απο τις παλιότερες χρήσεις ,ενώ σενα άλλο τοίχο που συνορεύει με ένα τωρινό μαγαζί χρειάστηκε η παρέμβαση με σύγχρονα υλικά για να εξασφαλιστεί εν μέρει  η ιδιωτικότητα του δωμάτιου, χωρίς να αποφεύγονται οι εκπλήξεις του παρόντος, και σε μια άλλη γωνιά αφέθηκαν τα παιδιά να μουτζουρώσουν και να κάνουν τα δικά τους σχέδια στο τοίχο συντελώντας έτσι στο συμβολικό έστω πέρασμα στις επόμενες γενιές, δηλαδή στην πιθανότητα του μέλλοντος.

Προσπαθούσα κιεγώ να καταλάβω λοιπόν τι έκανε τόσο σημαντική την ανακάλυψη μου , ήταν γιατί το συγκεκριμένο δωμάτιο αποτελούσε σημείο συνάντησης των εποχών η αυτό που με υπόβαλλε ήταν η γλυπτική δύναμη του κενού χώρου;

Πιστεύω τώρα που βάζω στον εαυτό μου αυτό το ερώτημα ότι είναι και τα δύο:

Το πρώτο είναι σίγουρα γιατί όπως το εξήγησα παραπάνω στο δωμάτιο αυτό συμβαίνει ένας συγκερασμός στοιχείων χρονικών , πράγμα που ενθαρρύνθηκε απο μένα βεβαίως.

Το δεύτερο δημιουργείται απο την περιοριστική απολυτότητα του συγκεκριμένου δωμάτιου, δηλαδή οι διαστάσεις του και η τοποθέτηση του  είναι τέτοιες που σου δίνουν πιο έντονη την αίσθηση οτι δεν είναι τίποτα άλλο απο ‘το δωμάτιο’, σε παραπέμπουν στην έννοια παρά στο χώρο πραγμα που το κάνει να ξεφεύγει απο τα όρια της αρχιτεκτονικής και να γλυστράει στη γλυπτική.

Οπότε αν υποθέσω οτι έχω το σχήμα του δωμάτιου σε μικρή κλίμακα δηλαδή κάτι σαν μακέτα υπο κλίμακα ενα ορθογώνιο τελοςπάντων που το βλέπω απέξω,  πίνω το υγρό που ήπιε η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, μικραίνω για να δω την μακέτα η ανάποδα, αν υποθέσω οτι η κανονική μου διάσταση είναι αυτή της μακέτας, τρώω το κέικ που έφαγε η Αλίκη, μεγαλώνω, γίνομαι τεράστια και μπαίνω στο δωμάτιο.

Η αλλιώς αν αυτή η μακέτα αναπαριστά το γλυπτό ‘δωμάτιο’, όπως έχει τοποθετηθεί στην έκθεση μέσα απο αυτή κοιτάζω μέσα στο δωμάτιο(στη μικρή κλίμακα) ,ενώ όντας μέσα στο κανονικό δωμάτιο , είμαι μέσα και μπορώ να ζήσω στο εσωτερικό του γλυπτού.

Δημιουργείται ένα παιχνίδι :κοιτάζω μέσα-είμαι μέσα

 Οπως το άγαλμα της ελευθερίας της Νέας Υόρκης που το βλέπεις απέξω αλλά μπορείς και να το επισκεφτείς απο μέσα, χωρίς φυσικά να περιμένεις να δείς κανένα έκθεμα εκει , αφού απλά βρίσκεσαι μέσα στο ίδιο το έκθεμα.

Στη συνέχεια θα επιχειρήσω να συσχετίσω το δωμάτιο και  τον κενό του χώρο με τον ηθοποιό και το κενό μέσα του.

Γιαυτό θα χρησιμοποιήσω το αγαπημένο μου βιβλίο του Valere Navorina ‘Γράμμα στους ηθοποιούς’ και ‘Ύπερ Λουί ντε Φυνές’. Αρκεί να αναφέρω πχ.την παράγραφο2  σελίδα 119-120 και θα καταλάβετε που το πάω.

‘Ο ηθοποιός κομίζει στο θέατρο το κενό, όπως ο άνθρωπος εκόμισε το κενό επί της γής.’

‘Τώρα είναι η σειρά του Ξεδημιουργού να παίξει.’

«Ο άνθρωπος»,  έλεγε ο Λουί ντε Φυνές, «είναι πιο δυνατός απο εκείνον που έπλασε τον κόσμο, γιατί έφερε μέσα στον κόσμο το κενό. Αυτός έφερε μέσα στην ύλη το κενό ανάμεσα στα δόντια του, αυτό το κενό που έλειπε απο τα πράγματα. Και γιαυτό το λόγο κάνουμε θέατρο. Επειδή το κενό δεν υπήρχε στη φύση, κιαυτό είναι όλο το δράμα.»

Και τώρα ας μιλήσω για το φόβο του κενού.

Ολοι φοβούνται το κενό, το ταυτίζουν με το τίποτα, το χάος, την ανυπαρξία. Γιαυτό οι ζωγράφοι γεμίζουν τους πίνακές τους και χρειάζεται μεγάλη αρετή για να συγκρατήσουν τον εαυτό τους να μη το κάνει, γιαυτό οι γλύπτες πρέπει να εχουν μεγάλη τόλμη και παρρησία για να το εισάγουν στη γλυπτική τους,  γιαυτό οι άνθρωποι παραγεμίζουν τα σπίτια τους, γιαυτό υποφέρουμε όταν αφήνουμε τον εραστή, κλπ,κλπ,

και πόση πλάνη δε κρύβεται πίσω απο αυτό το φόβο.

Ακροβατεί ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, σπρώχνοντας μας στα όρια χωρίς σχεδόν να το θέλουμε.

Να λοιπόν γιατί προτείνω το αγκάλιασμα του κενού.

Εικαστική πρόταση-επιμέλεια;Αθηνά Χατζηγιαννάκη

Εδώ ξεκινάει μια συνέχεια του αρχικού κειμένου όπου θα αναζητηθούν πηγές –συσχετίσεις με άλλες καταστάσεις οπου διαπιστώνεται συνάφεια με τη λογική του προτεινόμενου έργου.

Στη μουσική υπάρχει το έργο του John Cage,όπου επι μια διάρκεια οι θεατές προσλάμβαναν τον μη ήχο και το έργο ήτα απλά οι τυχαίοι ήχοι –θόρυβοι που δημιουργούσε το κοινό όση ώρα ήταν εκτεθειμένο στην ανυπαρξία μουσικής

Αυτό ήταν όλο το κονσέρτο,όλη η συναυλία

     

η περφόρμανς με το στοιχείο φωτιά στην Αριστέδου 10-12, , Ιιαν.-Μαρττ. 2011

 ‘Ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο’.

Τοποθετείται μέσα  στο δωμάτιο μια εγκατάσταση –κατασκευή που φτιάχνεται απο ατσαλόσυρμα, χαρτί,φωτιά, λέξεις και χρόνο, ακολουθώντας το πνεύμα του κενού χώρου του δωματίου αφού μέρος της ‘ χάνεται σαν φτερό στον άνεμο’ κατά τη διάρκεια της περφόρμανς με τίτλο ‘Ο θάνατος των λέξεων’.

Η περφόρμανς βασίζεται πάνω σε κείμενα του Valere Novarina καθώς και ‘αρχειακό’(;) υλικό απο πρόσφατα γεγονότα πολιτικής και κοινωνικής σημασίας.

Είναι ένας προβληματισμός πάνω σε καθιερωμένες αξίες με πιθανό σκοπό τον επαναπροσδιορισμό τους μέσα απο μια προσπάθεια αναγέννησης του καλού και εξορκισμού του κακού.

Κατά τη διάρκεια της δράσης γράφονται λέξεις, σχήματα,

 σκέψεις με σινική μελάνη πάνω στο χαρτί της κατασκευής ενώ η φωτιά ακολουθεί  καταπίνοντας γοργά ότι αποτυπώνεται πάνω του.

-Εισαγωγή: Η περφόρμερ επαναλαμβάνει ένα κείμενο απο το βιβλίο του Valere Novarina ‘γράμμα πρός έναν ηθοποιό και υπέρ Λουί ντε Φυνές’ ενώ οι θεατές βρίσκονται κλεισμένοι έξω απο το δωμάτιο αποκτώντας  έτσι μια απόσταση απο τη δράση.

-Στη συνέχεια ανοίγει η πόρτα και οι θεατές μπαίνουν στο εσωτερικό ενώ αρχίζουν οι προβολές του αρχειακού υλικού και ξεκινάει το δρώμενο με τη φωτιά, λέξεις γράφονται απο τον περφόρμερ πάνω στο χαρτι τη κατασκευής,  που ακούγονται είτε απο τον ίδιο είτε απο τους θεατές και καταπίνονται απο τη φωτιά που ακολουθεί.

-Στο κατέστραμμένο σκηνικό μερικές νότες απο βιολί εντείνουν την αίσθηση που μένει απο τη δράση που προηγήθηκε.

-Μετά μέσα στις στάχτες  στήνεται ένα παράπηγμα με γοργές κινήσεις και με ενα μπαλινέζικο επαναλαμβανόμενο τραγούδι απο τον(την) περφόρμερ,  κιόταν φθάνει στις μύτες τους  η μυρωδιά απο το ψητό κρέας που μαγειρεύεται  επι σκηνής,  οι θεατές ξέρουν ότι μετέχουν στη μοίρα όλων των προσφύγων που επέζησαν απο μια καταστροφή.

 Γλυπτική σύνθεση-δράση-ερμηνεία: Αθηνά Χατζηγιαννάκη,

Ακολουθούν φωτογραφίες σαυτή και στην  επόμενη σελίδα.

                      

                           

                         

       

                      

                           

                         

                         

                  

η επίσκεψη στο δωμάτιο και η σχετική συζήτηση με τους φοιτητές του θεωρητικού τμήματος της Ασκτ

Δεύτερο κείμενο

Μετά από τη συνάντηση στο δωμάτιο με τους φοιτητές του θεωρητικού τμήματος της ΑΣΚΤ δημιουργήθηκε η ανάγκη ενός δεύτερου κειμένου, ενα είδος αφενός καταγραφής της εμπειρίας της συνάντησης μου μαζί τους,αφετέρου της δημιουργίας με την αφορμή αυτή  μιας νέας σειράς σκέψεων δικών μου.

Απο τα ενδιαφέροντα σχόλια που έγιναν μετά απο την οδηγία του καθηγητή τους να μπούν στο δωμάτιο να το περιηγηθούν και μετά να κάνουν ένα μικρό σχόλιο, αρχικά  συγκρατώ τα εξής:

-το μοντέρνο προσπαθεί να οδηγήσει σε κάτι άλλο αλλά άθελά του ταξιδεύει τους επισκέπτες πίσω στο χρόνο.

Το δωμάτιο όντως χρησιμοποιεί το ταξίδι πίσω στο χρόνο για να εμπλέξει τον θεατή σε ένα παιχνίδι διάδρασης στο τώρα για να τον κινητοποιήσει κα ελπίζει έτσι να οδηγήσει πράγματι τον θεατή και τον εαυτό του(το έργο τέχνης)  και τον δημιουργό σε μια άλλη σχέση και κατάσταση

-μου κάνει εντύπωση που ο καθένας βγάζει τόσα  πράγματα ενώ θα μπορούσε να πεί κανεις ότι ένα απλό δωμάτιο δε θα κινητοποιούσε έτσι.

Ίσως οι άνθρωποι να είναι σαν τα υγρά που τείνουν να καταλάβουν, ακόμα και να πλημμυρίσουν τα όποια  κενά τους τυχαίνουν στο διάβα τους

-το έργο τέχνης πρέπει να εκφράζει χρώματα και σχήματα,πρέπει πάντα να περιγράφει κάτι/;

-τοποθέτηση, αν είναι τέχνη η όχι

-πώς ορίζεται τελικά ο κενός χώρος;

-θα μπορούσε το δωμάτιο να συσχετιστεί με μια έρευνα αναζήτησης του ψηφιακού χώρου, ανάμεσα στον πραγματικό και τον εικονικό χώρο;

-κενός χώρος μές στο δίκτυο του πολιτισμού, εδώ αναρωτιόμαστε τι είναι πραγματικά ο κενός χώρος

-είναι αυτό το δωμάτιο κενό;κουβαλώντας τόσες μνήμες απο τη γύρω περιοχή αλλά και στους ίδιους του τους τοίχους απο τις παλιότερες χρήσεις,φέροντας σένα προκαθορισμένο σημείο του σχέδια παιδιών, δηλαδή καθαρότητα και μη συνειδητοποιημένη ενέργεια, και μια σειρά απο postings-οδηγίες στους τοίχους,και ακόμα σκοτεινά κενά χώρου στη μεσοτοιχία με το δίπλανό μαγαζί, κιένας φακος που σε προσκαλεί να τα ερευνήσεις παρωτρύνσεις να γράψεις τις σκέψεις σου σαν θεατής όλης αυτής της περιεργότητας

σχετικά με την έννοια του κενού χώρου, ας γίνει μια απόπειρα προσδιορισμού: η μάλλον θα προσπαθήσω μέσα απο παραδείγματα κενών χώρων να φθάσω στον ορισμό

φέρνω την εικόνα μιάς τρύπας, ενός κενού που υπάρχει σε μια έρημη τοποθεσία κάτω απο τα πόδια μας, με τους τοίχους του απο μπετόν και μια σχάρα μεταλλ ική που να το κλείνει στη πάνω μεριά με μόνη χρήση τη διέξοδο του συστήματος  εξαερισμού του μετρό Αυτός είναι ένας κενός χώρος που μπορώ να τον δώ αλλά όχι να τον επισκεφτώ.

Μετά φέρνω στη μνήμη μου το κενό χώρο που κέρδισε το βραβείο Τurner τον οποίο επισκέφθηκαν χιλιάδες θεατές, η φωτογραφία δείχνει λευκούς τοίχους αλλά και μια δίοδο εξαιρετικά περίτεχνη του φωτός στο ταβάνι απόπου όλοι σίγουρα θα παρατήρησαν έναν πιθανά μεταβαλλόμενο  φωτισμό.

Επειτα το ‘δωμάτιο ‘όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Ενας φίλος μου ο Νίκος, συνθέτης και καθηγητής μουσικής με κομπιούτερ επισκέφθηκε το δωμάτιο και επιχείρησε να δώσει έναν ορισμό του κενού χώρου:

άσπρος αποστειρωμένος χώρος;

Προσομοιάζεται με το λευκό θόρυβο,

όπου ως λευκός θόρυβος ορίζεται κάθε σήμα που δεν συσχετίζεται (uncorrelated), που δεν βρίσκεις κάποια σχήματα επικοινωνίας μέσα του και που πιθανά νάχει μια αντιστοχία στο οπτικό πεδίο με το λευκό φώς που αποτελείται απο όλες τις συχνότητες.

Συνέχεια επιχειρεί να προσδιορίσει το κενό σαν δημιουργική έννοια λεγοντας:

Εκεί που δεν υπάρχει αντικείμενο, που διαπιστώνεται απουσία έργου τέχνης, απουσία περιεχομένου στο έργο, και εδώ έρχεται στην έννοια του πλαισίου που σαν τέτοιο χωρίζει τον χώρο απο το χωρόχρονο του εικαστικού έργου.

Και καταλήγει  λέγοντας ότι δεν μπορεί να υπαρξει κενός χώρος υπο κανονικές συνθηκες , για να υπάρξει ένα πραγματικό κενό θα χρειαζοταν άπειρη ενέργεια(;).

Πάντως για μένα το πιο κενό χώρο που βρήκα ήταν όταν δημιούργησα ένα blog στον εικονικό χώρο και πρίν συνδεθώ με κάποια μηχανή και σύστημα ένιωσα ότι η πρώτη μου εκπομπή έπεφτε σένα τεράστιο μαύρο κενό.

Βέβαια κιαυτό το κενό κατοικείται απο ένα τεράστιο αριθμό απο φωνές και πρέπει να βρείς πώς θα συνδεθείς μαζί τους αλλά η πρώτη αυτή χρονική στιγμή .ηταν σαν μια βουτιά σένα χωροχρονικό κενό.

-Ολοι που κάνανε κάτι σχετικό με το κενό, οδηγήθηκαν απο τον ίδιο λόγο;

Εδώ πρέπει να βρώ το λόγο που έγινε αυτό απο μενα,και εγώ το μόνο ου μπορω να πώ με βεβαιότητα είναι ότι διαισθάνθηκα ότι αυτό χρειαζόταν να γίνει εκει,

Όσο για τους άλλους χρειάζεται μια έρευνα ίσως των αποτελεσμάτων που είχαν αυτές οι προτάσεις.

Τι νόημα έχουν οι διευκρινίσεις που υπάρχουν στους τοίχους;

Οι διευκρινίσεις είναι σαν ενα παιχνίδι που  αναιρεί σένα βαθμό αυτό που προτείνεται, τον κενό χώρο

Η φίλη μου η Κρυσταλία πήγε να δει το δωματιο και μετά ήρθε και μου είπε ότι στην αρχή την ξένισαν οι διευκρινίσεις και την έκαναν να αντιδράσει αλλά μετά ,κάποια στιγμή, της φάνηκαν απολύτως αναγκαίες, και στη συνέχεια φοβερά σημαντικές και τελικά απολύτως καταπληκτικές και απαραίτητες.

Δυστυχώς όταν της ζήτησα να μου εξηγήσει παραπέρα την αιτία της  μεταστροφής αυτής δεν μπορούσε να μου το εξηγήσει με λόγια

(η Κρυσταλία κάνει τη πτυχιακή της εργασία  τώρα στο εργαστήριο γλυπτικής του Γ.Λάππα)

 τελικά το έργο πραγματεύεται τον  κενο χώρο η το ιδιωτικό σε σχέση και αντιδιαστολή  με το δημόσιο;

Είναι αλήθεια ότι ερχόμενος κανείς στη συγκεκριμένη αυτή  διεύθυνση περνά απο περιοχή με πολύ έντονο το δημόσιο χαρακτήρα, μπαίνοντας στη στοά έχει μια αίσθηση της αυλής των θαυμάτων του Καμπανέλλη αλλά με μαγαζάκια, για να αποσυρθεί στο δωμάτιο , όπου κλείνοντας τη πόρτα πίσω του είναι πράγματι σαν να κλείνει έξω ολο αυτό τον κόσμο που προανέφερα, κιαυτό θεωρήθηκε τόσο θαυμαστό που έφτανε για να ολοκληρωθεί μια καλιτεχνική πράξη.

Είναι σαν ο αχός του έξω νάχει φτάσει και νάχει αποκρυσταλλωθεί στις παρειές του δωμάτιου δίνοντας του αυτή την ανεξίτηλη μνημειακότητα όπου πλέον πράξη και αποτέλεσμα-έργο συννενώνονται σε ένα σύνολο αδιάσπαστο

πο.ιές ήταν οι αντιδράσεις του κοινού

περίπου όπως και των φοιτητών , ίσως πιο έντονες αντιρρήσεις,πιο συναισθηματικές απαντήσεις,πιο ανοργάνωτες παρατηρήσεις.

-θέματα ιστορίας τέχνης κοινωνιολογικά

προτιμώ κιεγω ,όπως ειπώθηκε κιαπο άλλους, να μη τραβήξω αυτή τη κατεύθυνση,τουλάχστον όχι τώρα

-σχετικά με το σύστημα επικοινωνίας: γιατί δε γράφονται οι οδηγίες στους τοίχους άμεσα και γράφονται σε χαρτιά;

Αυτά που γράφονται άμεσα στον τοίχο είναι δύσκολο να έχουν ευκρίνεια και μπορεί εύκολα να εκληφθούν σαν μέρος του έργου,κάτι που απορροφιέται απο την σαθρή μορφή των τοίχων,οπότε αν η αγωνία του καλλιτέχνη είναι η επικοινωνία θέλει να ειναι σίγουρος ότι το μήνυμα του έγινε τουλάχιστον αντιληπτό καταρχάς.

-γιατι βάζει ο καλλιτέχνης και τους άλλους, τους θεατές να γράψουν;

Για να τους δεί να υπάρχουν ,να αφήνουν καυτοί το αποτύπωμα τους όπως όλα μέσα εκεί

-εντοπίζεται η  συμμετοχή του θεατή μές στο έργο

σαφώς το έργο προσκαλεί το θεατή να συμμετέχει είτε γράψει είτε όχι, η κενότητα του χώρου τον αναγκάζει σχεδόν να αντιδράσει κατά συνέπεια να συμβάλλει στη δημιουργια ,είναι μια παγίδα σχεδον όπου ο θεατής πέφτει και παράγει μια δράση , θετική η αρνητική, νοερά η φωναχτά, με το μυαλό του η με το χέρι η με το συναίσθημα η με τη κίνηση του σώματος του, η παράγοντας ο ίδιος θέαμα για τους άλλους μόνο με την ύπαρξή του

-ο επισκέπτης δημιουργεί την επιζητούμενη φόρμα του έργου τέχνης,αρα η έννοια του κενού δεν υφίσταται εντέλει;

Ισως είναι ένας κενός χώρος ο οποιίος όταν συντίθεται με την ύπαρξη του θεατή , και μονο τότε, ολοκληρώνεται συμμετέχοντας σαυτή την ισορροπία κενού-πλήρους

Στο έργο αυτό λειτουργεί έστω με λανθάνοντα τρόπο ο χρόνος και ο χώρος οπότε αυτά είναι αρκετά για να δημιουργηθει μια κατάσταση, και όχι ένα κενό

Ωστόσο δε παύει πρωτίστως να είναι ένας άδειος χώρος στο σήμερα

Συναισθηματικά ήμουν φορτισμένη απο το τι υπήρξε στο δωμάτιο πριν απο μένα;

Οχι ιδιαίτερα,  δεν ήταν αυτό το κύριο θέμα ,τα αχνάρια του πρίν ήταν απλώς συντροφιές τυχαίες σαυτό που επρόκειτο να γίνει ανεξάρτητα απο αυτές, και στην ερώτηση γιατί δεν εξαλείφθηκαν, αυτό είναι θέμα χαρακτήρα μάλλον.

Το έργο δωμάτιο βγάζει συνεχώς ερωτήματα

Οπως σε όλα τα έργα τίθενται συνεχώς ερωτήματα των οποίων οι απαντήσεις δίνονται πάνω στον καμβά η στον πηλό ,απλά εδώ ο καμβάς έχει στηθεί έτσι ώστε το έργο να δημιουργείται επάνω του με συνεργό τον θεατή.

Για μένα είναι,  αποτελεί, ακολουθιέται η ίδια διαδικασία με το όταν εκτίθεται οποιοδήποτε έργο τέχνης  και πάνε οι άνθρωποι να το δούνε,  με τη διαφορά ότι εδώ έχει εκλείψει η αφορμή, η δικαιολογία που είναι το έργο –πίνακας  η το έργο γλυπτό και ρίχνεται φώς στην άλλη μεριά της σύνθεσης, στη πράξη του ανθρώπου που μπαίνει σέναν άδειο χώρο για να δει κάτι, εδώ θα του συμβεί κάτι χωρίς να στηθεί κάτι απέναντι του.

Το φώς αλλάζει την ένοια του κενού;

Οχι την έννοια του κενού, αλλάζει την αίσθηση του άδειου, ανάλογα την ώρα αλλάζει η εντύπωση του όπως και ο απόηχος του έξω κόσμου μέσα του, ακόμα και η χρήση η μη του ηλεκτρικου.

σκοτάδι,ημίφως,φυσική φωτεινότητα απο τα παράθυρα ανάλογα με την ώρα της ημέρας,ηλεκτρικό

Οπότε ένα συμπέρασμα, πρός το παρόν, είναι ότι το δεδομένο άδειο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μεταβάλλεται απο όλους αυτούς τους παράγοντες που το πάλλουν και επιδρούν πάνω στη συχνότητα της εκπομπής του.

Ποιά είναι η σχέση του με το χρόνο;

Οντως εμφανίζεται το παρελθόν ενώ προσπαθεί να πάει μπροστά και να γίνει ενας ιστότοπος σε πραγματικό χωρόχρονο; Η το παρελθόν συνοδεύει απλά τη προσπάθεια αυτή; και τότε οι οδηγίες παίζουν το ρόλο να ενισχύσουν την α;iσθηση του site σε real time και place;

  Δεύτερο κείμενο

Μετά από τη συνάντηση στο δωμάτιο με τους φοιτητές του θεωρητικού τμήματος της ΑΣΚΤ δημιουργήθηκε η ανάγκη ενός δεύτερου κειμένου, ενα είδος αφενός καταγραφής της εμπειρίας της συνάντησης μου μαζί τους,αφετέρου της δημιουργίας με την αφορμή αυτή  μιας νέας σειράς σκέψεων δικών μου.

Απο τα ενδιαφέροντα σχόλια που έγιναν μετά απο την οδηγία του καθηγητή τους να μπούν στο δωμάτιο να το περιηγηθούν και μετά να κάνουν ένα μικρό σχόλιο, αρχικά  συγκρατώ τα εξής:

-το μοντέρνο προσπαθεί να οδηγήσει σε κάτι άλλο αλλά άθελά του ταξιδεύει τους επισκέπτες πίσω στο χρόνο.

Το δωμάτιο όντως χρησιμοποιεί το ταξίδι πίσω στο χρόνο για να εμπλέξει τον θεατή σε ένα παιχνίδι διάδρασης στο τώρα για να τον κινητοποιήσει κα ελπίζει έτσι να οδηγήσει πράγματι τον θεατή και τον εαυτό του(το έργο τέχνης)  και τον δημιουργό σε μια άλλη σχέση και κατάσταση

-μου κάνει εντύπωση που ο καθένας βγάζει τόσα  πράγματα ενώ θα μπορούσε να πεί κανεις ότι ένα απλό δωμάτιο δε θα κινητοποιούσε έτσι.

Ίσως οι άνθρωποι να είναι σαν τα υγρά που τείνουν να καταλάβουν, ακόμα και να πλημμυρίσουν τα όποια  κενά τους τυχαίνουν στο διάβα τους

-το έργο τέχνης πρέπει να εκφράζει χρώματα και σχήματα,πρέπει πάντα να περιγράφει κάτι/;

-τοποθέτηση, αν είναι τέχνη η όχι

-πώς ορίζεται τελικά ο κενός χώρος;

-θα μπορούσε το δωμάτιο να συσχετιστεί με μια έρευνα αναζήτησης του ψηφιακού χώρου, ανάμεσα στον πραγματικό και τον εικονικό χώρο;

-κενός χώρος μές στο δίκτυο του πολιτισμού, εδώ αναρωτιόμαστε τι είναι πραγματικά ο κενός χώρος

-είναι αυτό το δωμάτιο κενό;κουβαλώντας τόσες μνήμες απο τη γύρω περιοχή αλλά και στους ίδιους του τους τοίχους απο τις παλιότερες χρήσεις,φέροντας σένα προκαθορισμένο σημείο του σχέδια παιδιών, δηλαδή καθαρότητα και μη συνειδητοποιημένη ενέργεια, και μια σειρά απο postings-οδηγίες στους τοίχους,και ακόμα σκοτεινά κενά χώρου στη μεσοτοιχία με το δίπλανό μαγαζί, κιένας φακος που σε προσκαλεί να τα ερευνήσεις παρωτρύνσεις να γράψεις τις σκέψεις σου σαν θεατής όλης αυτής της περιεργότητας

σχετικά με την έννοια του κενού χώρου, ας γίνει μια απόπειρα προσδιορισμού: η μάλλον θα προσπαθήσω μέσα απο παραδείγματα κενών χώρων να φθάσω στον ορισμό

φέρνω την εικόνα μιάς τρύπας, ενός κενού που υπάρχει σε μια έρημη τοποθεσία κάτω απο τα πόδια μας, με τους τοίχους του απο μπετόν και μια σχάρα μεταλλ ική που να το κλείνει στη πάνω μεριά με μόνη χρήση τη διέξοδο του συστήματος  εξαερισμού του μετρό Αυτός είναι ένας κενός χώρος που μπορώ να τον δώ αλλά όχι να τον επισκεφτώ.

Μετά φέρνω στη μνήμη μου το κενό χώρο που κέρδισε το βραβείο Τurner τον οποίο επισκέφθηκαν χιλιάδες θεατές, η φωτογραφία δείχνει λευκούς τοίχους αλλά και μια δίοδο εξαιρετικά περίτεχνη του φωτός στο ταβάνι απόπου όλοι σίγουρα θα παρατήρησαν έναν πιθανά μεταβαλλόμενο  φωτισμό.

Επειτα το ‘δωμάτιο ‘όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Ενας φίλος μου ο Νίκος, συνθέτης και καθηγητής μουσικής με κομπιούτερ επισκέφθηκε το δωμάτιο και επιχείρησε να δώσει έναν ορισμό του κενού χώρου:

άσπρος αποστειρωμένος χώρος;

Προσομοιάζεται με το λευκό θόρυβο,

όπου ως λευκός θόρυβος ορίζεται κάθε σήμα που δεν συσχετίζεται (uncorrelated), που δεν βρίσκεις κάποια σχήματα επικοινωνίας μέσα του και που πιθανά νάχει μια αντιστοχία στο οπτικό πεδίο με το λευκό φώς που αποτελείται απο όλες τις συχνότητες.

Συνέχεια επιχειρεί να προσδιορίσει το κενό σαν δημιουργική έννοια λεγοντας:

Εκεί που δεν υπάρχει αντικείμενο, που διαπιστώνεται απουσία έργου τέχνης, απουσία περιεχομένου στο έργο, και εδώ έρχεται στην έννοια του πλαισίου που σαν τέτοιο χωρίζει τον χώρο απο το χωρόχρονο του εικαστικού έργου.

Και καταλήγει  λέγοντας ότι δεν μπορεί να υπαρξει κενός χώρος υπο κανονικές συνθηκες , για να υπάρξει ένα πραγματικό κενό θα χρειαζοταν άπειρη ενέργεια(;).

Πάντως για μένα το πιο κενό χώρο που βρήκα ήταν όταν δημιούργησα ένα blog στον εικονικό χώρο και πρίν συνδεθώ με κάποια μηχανή και σύστημα ένιωσα ότι η πρώτη μου εκπομπή έπεφτε σένα τεράστιο μαύρο κενό.

Βέβαια κιαυτό το κενό κατοικείται απο ένα τεράστιο αριθμό απο φωνές και πρέπει να βρείς πώς θα συνδεθείς μαζί τους αλλά η πρώτη αυτή χρονική στιγμή .ηταν σαν μια βουτιά σένα χωροχρονικό κενό.

-Ολοι που κάνανε κάτι σχετικό με το κενό, οδηγήθηκαν απο τον ίδιο λόγο;

Εδώ πρέπει να βρώ το λόγο που έγινε αυτό απο μενα,και εγώ το μόνο ου μπορω να πώ με βεβαιότητα είναι ότι διαισθάνθηκα ότι αυτό χρειαζόταν να γίνει εκει,

Όσο για τους άλλους χρειάζεται μια έρευνα ίσως των αποτελεσμάτων που είχαν αυτές οι προτάσεις.

Τι νόημα έχουν οι διευκρινίσεις που υπάρχουν στους τοίχους;

Οι διευκρινίσεις είναι σαν ενα παιχνίδι που  αναιρεί σένα βαθμό αυτό που προτείνεται, τον κενό χώρο

Η φίλη μου η Κρυσταλία πήγε να δει το δωματιο και μετά ήρθε και μου είπε ότι στην αρχή την ξένισαν οι διευκρινίσεις και την έκαναν να αντιδράσει αλλά μετά ,κάποια στιγμή, της φάνηκαν απολύτως αναγκαίες, και στη συνέχεια φοβερά σημαντικές και τελικά απολύτως καταπληκτικές και απαραίτητες.

Δυστυχώς όταν της ζήτησα να μου εξηγήσει παραπέρα την αιτία της  μεταστροφής αυτής δεν μπορούσε να μου το εξηγήσει με λόγια

(η Κρυσταλία κάνει τη πτυχιακή της εργασία  τώρα στο εργαστήριο γλυπτικής του Γ.Λάππα)

 τελικά το έργο πραγματεύεται τον  κενο χώρο η το ιδιωτικό σε σχέση και αντιδιαστολή  με το δημόσιο;

Είναι αλήθεια ότι ερχόμενος κανείς στη συγκεκριμένη αυτή  διεύθυνση περνά απο περιοχή με πολύ έντονο το δημόσιο χαρακτήρα, μπαίνοντας στη στοά έχει μια αίσθηση της αυλής των θαυμάτων του Καμπανέλλη αλλά με μαγαζάκια, για να αποσυρθεί στο δωμάτιο , όπου κλείνοντας τη πόρτα πίσω του είναι πράγματι σαν να κλείνει έξω ολο αυτό τον κόσμο που προανέφερα, κιαυτό θεωρήθηκε τόσο θαυμαστό που έφτανε για να ολοκληρωθεί μια καλιτεχνική πράξη.

Είναι σαν ο αχός του έξω νάχει φτάσει και νάχει αποκρυσταλλωθεί στις παρειές του δωμάτιου δίνοντας του αυτή την ανεξίτηλη μνημειακότητα όπου πλέον πράξη και αποτέλεσμα-έργο συννενώνονται σε ένα σύνολο αδιάσπαστο

πο.ιές ήταν οι αντιδράσεις του κοινού

περίπου όπως και των φοιτητών , ίσως πιο έντονες αντιρρήσεις,πιο συναισθηματικές απαντήσεις,πιο ανοργάνωτες παρατηρήσεις.

-θέματα ιστορίας τέχνης κοινωνιολογικά

προτιμώ κιεγω ,όπως ειπώθηκε κιαπο άλλους, να μη τραβήξω αυτή τη κατεύθυνση,τουλάχστον όχι τώρα

-σχετικά με το σύστημα επικοινωνίας: γιατί δε γράφονται οι οδηγίες στους τοίχους άμεσα και γράφονται σε χαρτιά;

Αυτά που γράφονται άμεσα στον τοίχο είναι δύσκολο να έχουν ευκρίνεια και μπορεί εύκολα να εκληφθούν σαν μέρος του έργου,κάτι που απορροφιέται απο την σαθρή μορφή των τοίχων,οπότε αν η αγωνία του καλλιτέχνη είναι η επικοινωνία θέλει να ειναι σίγουρος ότι το μήνυμα του έγινε τουλάχιστον αντιληπτό καταρχάς.

-γιατι βάζει ο καλλιτέχνης και τους άλλους, τους θεατές να γράψουν;

Για να τους δεί να υπάρχουν ,να αφήνουν καυτοί το αποτύπωμα τους όπως όλα μέσα εκεί

-εντοπίζεται η  συμμετοχή του θεατή μές στο έργο

σαφώς το έργο προσκαλεί το θεατή να συμμετέχει είτε γράψει είτε όχι, η κενότητα του χώρου τον αναγκάζει σχεδόν να αντιδράσει κατά συνέπεια να συμβάλλει στη δημιουργια ,είναι μια παγίδα σχεδον όπου ο θεατής πέφτει και παράγει μια δράση , θετική η αρνητική, νοερά η φωναχτά, με το μυαλό του η με το χέρι η με το συναίσθημα η με τη κίνηση του σώματος του, η παράγοντας ο ίδιος θέαμα για τους άλλους μόνο με την ύπαρξή του

-ο επισκέπτης δημιουργεί την επιζητούμενη φόρμα του έργου τέχνης,αρα η έννοια του κενού δεν υφίσταται εντέλει;

Ισως είναι ένας κενός χώρος ο οποιίος όταν συντίθεται με την ύπαρξη του θεατή , και μονο τότε, ολοκληρώνεται συμμετέχοντας σαυτή την ισορροπία κενού-πλήρους

Στο έργο αυτό λειτουργεί έστω με λανθάνοντα τρόπο ο χρόνος και ο χώρος οπότε αυτά είναι αρκετά για να δημιουργηθει μια κατάσταση, και όχι ένα κενό

Ωστόσο δε παύει πρωτίστως να είναι ένας άδειος χώρος στο σήμερα

Συναισθηματικά ήμουν φορτισμένη απο το τι υπήρξε στο δωμάτιο πριν απο μένα;

Οχι ιδιαίτερα,  δεν ήταν αυτό το κύριο θέμα ,τα αχνάρια του πρίν ήταν απλώς συντροφιές τυχαίες σαυτό που επρόκειτο να γίνει ανεξάρτητα απο αυτές, και στην ερώτηση γιατί δεν εξαλείφθηκαν, αυτό είναι θέμα χαρακτήρα μάλλον.

Το έργο δωμάτιο βγάζει συνεχώς ερωτήματα

Οπως σε όλα τα έργα τίθενται συνεχώς ερωτήματα των οποίων οι απαντήσεις δίνονται πάνω στον καμβά η στον πηλό ,απλά εδώ ο καμβάς έχει στηθεί έτσι ώστε το έργο να δημιουργείται επάνω του με συνεργό τον θεατή.

Για μένα είναι,  αποτελεί, ακολουθιέται η ίδια διαδικασία με το όταν εκτίθεται οποιοδήποτε έργο τέχνης  και πάνε οι άνθρωποι να το δούνε,  με τη διαφορά ότι εδώ έχει εκλείψει η αφορμή, η δικαιολογία που είναι το έργο –πίνακας  η το έργο γλυπτό και ρίχνεται φώς στην άλλη μεριά της σύνθεσης, στη πράξη του ανθρώπου που μπαίνει σέναν άδειο χώρο για να δει κάτι, εδώ θα του συμβεί κάτι χωρίς να στηθεί κάτι απέναντι του.

Το φώς αλλάζει την ένοια του κενού;

Οχι την έννοια του κενού, αλλάζει την αίσθηση του άδειου, ανάλογα την ώρα αλλάζει η εντύπωση του όπως και ο απόηχος του έξω κόσμου μέσα του, ακόμα και η χρήση η μη του ηλεκτρικου.

σκοτάδι,ημίφως,φυσική φωτεινότητα απο τα παράθυρα ανάλογα με την ώρα της ημέρας,ηλεκτρικό

Οπότε ένα συμπέρασμα, πρός το παρόν, είναι ότι το δεδομένο άδειο είναι ένας ζωντανός οργανισμός που μεταβάλλεται απο όλους αυτούς τους παράγοντες που το πάλλουν και επιδρούν πάνω στη συχνότητα της εκπομπής του.

Ποιά είναι η σχέση του με το χρόνο;

Οντως εμφανίζεται το παρελθόν ενώ προσπαθεί να πάει μπροστά και να γίνει ενας ιστότοπος σε πραγματικό χωρόχρονο; Η το παρελθόν συνοδεύει απλά τη προσπάθεια αυτή; και τότε οι οδηγίες παίζουν το ρόλο να ενισχύσουν την α;iσθηση του site σε real time και place;